„Nie znam nut, więc gitara chyba nie dla mnie” — słyszę to od dorosłych bardzo często. Tymczasem większość osób, które grają przy ognisku, na imprezach czy w zespołach, nut nie czyta. Do grania piosenek wystarczą chwyty, czyli akordy, i kilka prostych zapisów, których nauczysz się w jeden wieczór.
Czy do gitary potrzebne są nuty?
Do grania piosenek — nie. Utwory rozrywkowe zapisuje się nazwami akordów nad tekstem albo tabulaturą, a obie formy pokazują od razu, gdzie położyć palce. Nuty przydają się w gitarze klasycznej i przy graniu melodii z zapisu. Możesz się ich nauczyć później, jeśli zechcesz, ale nie są warunkiem startu.
Nie potrzebujesz też „słuchu absolutnego”. Do strojenia wystarczy darmowa aplikacja z tunerem, a poczucie rytmu rozwija się z każdą zagraną piosenką.
Jak czytać diagram chwytu
Diagram chwytu to rysunek fragmentu gryfu, jakbyś patrzył na gitarę ustawioną pionowo, główką do góry:
- Pionowe linie to struny — po lewej najgrubsza (E), po prawej najcieńsza (e).
- Poziome linie to progi; gruba kreska na górze oznacza początek gryfu.
- Kropki pokazują, gdzie dociskasz strunę. Cyfra w kropce to palec: 1 wskazujący, 2 środkowy, 3 serdeczny, 4 mały.
- „o” nad struną — gra pusta struna; „x” — tej struny nie grasz.
W tabeli niżej ten sam chwyt zapisuję liczbami: każda liczba to próg na kolejnej strunie, od najgrubszej do najcieńszej.
5 pierwszych akordów
| Akord | Progi od grubej struny | Wskazówka |
|---|---|---|
| Em | 0 2 2 0 0 0 | Dwa palce, grają wszystkie struny. Najlepszy pierwszy akord. |
| Am | x 0 2 2 1 0 | Kształt jak Em przesunięty o strunę niżej, plus palec wskazujący. |
| C | x 3 2 0 1 0 | Palce rozłożone po trzech progach — wymaga trochę rozciągnięcia. |
| G | 3 2 0 0 0 3 | Grają wszystkie struny; palce na obu skrajnych strunach. |
| D | x x 0 2 3 2 | Trójkąt z trzech palców, grają tylko cztery najcieńsze struny. |
Te pięć akordów wystarcza do setek piosenek. Dociskaj struny opuszkami, tuż przy metalowym progu, i sprawdź każdy chwyt struna po strunie: jeśli któraś brzęczy albo jest stłumiona, popraw ułożenie palca. Chwyt F na razie pomiń — ma osobny artykuł: chwyt F na gitarze.
Akordy nad tekstem i tabulatura
Akordy nad tekstem to najpopularniejszy zapis piosenek w śpiewnikach i serwisach z chwytami. Nazwa akordu stoi nad sylabą, na której go zmieniasz. Taki zapis nie mówi nic o rytmie — dlatego zanim zagrasz piosenkę, posłuchaj nagrania.
Tabulatura to sześć poziomych linii, czyli sześć strun. Tym razem najcieńsza struna jest na górze, a najgrubsza na dole. Liczba na linii oznacza próg, który dociskasz; liczby jedna pod drugą grasz razem. Tabulatura przydaje się do riffów i melodii, a do akompaniamentu wystarczą nazwy akordów.
Plan na pierwszy tydzień
- Dzień 1–2: Em i Am. Ułóż chwyt, zagraj każdą strunę osobno, potem wszystkie razem.
- Dzień 3–4: dodaj C i G. Ćwicz zmiany parami: Em ↔ G, Am ↔ C — minutę bez przerwy.
- Dzień 5: D i zmiana G ↔ D, najczęstsza para w piosenkach.
- Dzień 6–7: pierwsza piosenka na G, D, C i Em, w wolnym tempie, z prostym biciem w dół na każdą miarę.
Przez pierwsze dni opuszki mogą boleć — to normalne i mija po kilku tygodniach; więcej w tekście ból palców przy nauce gitary. Gotowe piosenki na te chwyty znajdziesz w artykule łatwe piosenki na gitarę.
Zagrajmy pierwszą piosenkę
Pierwsza lekcja: 60 minut, 120 zł, ul. Szwedzka (Praga-Północ).
Umów pierwszą lekcję